Kỹ thuật chọn mẫu trong nghiên cứu – Phần 1

Việc nghiên cứu trên tổng thể là điều bất khả thi với các nhà nghiên cứu vì thời gian, tiền bạc và nhân lực là có giới hạn. Do vậy, các nhà nghiên cứu chỉ tiến hành điều tra trên 1 số đơn vị gọi là mẫu nghiên cứu và dựa trên các đặc điểm và tính chất của mẫu khảo sát, để thể suy ra được các đặc điểm và tính chất của cả tổng thể đó. Vấn đề quan trọng nhất là nhà nghiên cứu phải đảm bảo mẫu nghiên cứu phải có khả năng đại diện được cho tổng thể chung.

Kỹ thuật chọn mẫu trong nghiên cứu

1. Sai số trong chọn mẫu

Quá trình chọn mẫu và thực hiện khảo sát khó có thể đạt được kết quả hoàn hảo, sẽ có những sai số nhất định:

a. Sai số do chọn mẫu: các sai số phát sinh do việc chọn mẫu nghiên cứu. Như đã đề cập ở mục 1.1, tổng thể là quá lớn nên chúng ta sẽ mẫu để nghiên cứu, và từ tính chất của mẫu để suy ra tính chất của tổng thể. Sai số do chọn mẫu luôn tồn tại khi chọn mẫu nghiên cứu nếu kích thước mẫu nhỏ hơn tổng thể nghiên cứu (một số nghiên cứu vì tổng thể khá nhỏ nên kích thước mẫu bằng kích thước tổng thể). Kích thước mẫu càng tăng, sai số do chọn mẫu càng giảm và khi mẫu nghiên cứu tăng dần tới kích thước tổng thể, sai số này tiến về 0, nghĩa là không có sai số do chọn mẫu.

b. Sai số không do chọn mẫu: các sai số phát sinh không do chọn mẫu như các sai số do việc phỏng vấn, do việc thu thập phiếu khảo sát, do ghi chép lại kết quả khảo sát, do nhập liệu, hiệu chỉnh,… Sai số không do chọn mẫu càng tăng nếu kích thước mẫu càng tăng.

2. Kỹ thuật chọn mẫu

Có 2 kỹ thuật chọn mẫu chính là: phi xác suất và theo xác suất:

1. Chọn mẫu phi xác suất: phương pháp chọn mẫu mà trong đó người nghiên cứu chọn đối tượng khảo sát một cách ngẫu nhiên. Người nghiên cứu có thể chọn theo cảm tính, theo ý muốn chủ quan, theo sự thuận tiện,… Chính vì vậy, các tham số thu được từ kỹ thuật chọn mẫu này không thể dùng để ước lượng, suy ra tính chất tham số của tổng thể.

2. Chọn mẫu theo xác suất: phương pháp chọn mẫu mà trong đó người nghiên cứu đã biết được xác suất lượng đối tượng tham gia khảo sát. Với cách chọn mẫu này, các tham số thu về có thể dùng để ước lượng, suy ra tính chất của tham số tổng thể.

Mỗi kỹ thuật chọn mẫu có những ưu nhược điểm cũng như tính ứng dụng khác nhau, cùng xem qua bảng so sánh giữa 2 phương pháp này dưới đây.

Tiêu chí Chọn mẫu phi xác suất Chọn mẫu theo xác suất
Ưu điểm Thuận tiện, ít tốn thời gian và chi phí Thể hiện được tính chất của tổng thể nghiên cứu
Nhược điểm Ít thể hiện được tính chất của tổng thể nghiên cứu Tốn nhiều thời gian và chi phí
Ứng dụng Áp dụng cho các nghiên cứu sơ bộ, khám phá, các nghiên cứu không quá phức tạp Áp dụng cho các nghiên cứu chính thức, các nghiên cứu quy mô lớn

Trong mỗi kỹ thuật chọn mẫu theo xác suất và phi xác suất bao gồm nhiều phương pháp chọn mẫu chi tiết. Mỗi phương pháp sẽ có tính ứng dụng và điểm mạnh, điểm hạn chế khác nhau.

kỹ thuật chọn mẫu trong nghiên cứu

Chi tiết về các kỹ thuật nhỏ trong 2 kỹ thuật chọn mẫu này sẽ được trình bày ở bài viết: Kỹ thuật chọn mẫu trong nghiên cứu – Phần 2.

Đánh giá bài viết

Điểm đánh giá / 5. Số người đánh giá

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *